Kobiece choroby i schorzenia – które występują najczęściej?

Kobiece choroby i schorzenia – które występują najczęściej?

Bóle w podbrzuszu, nieregularne miesiączki, plamienia w trakcie cyklu czy dyskomfort odczuwany podczas współżycia mogą świadczyć o chorobach ginekologicznych, które pojawiają się u kobiet w różnym wieku. Prawidłowa profilaktyka oraz regularne wizyty u ginekologa pozwalają wykryć chorobę lub niepokojącą zmianę na wczesnym jej etapie i wdrożyć odpowiednie leczenie. Z jakimi problemami natury medycznej kobiety zmagają się najczęściej?

  • Endometrioza – to choroba, w przebiegu której dochodzi do rozrostu błony śluzowej macicy poza jamą macicy (najczęściej w jajnikach, jajowodach i jamie otrzewnej). Według Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego problem ten dotyczy 6-15% ogólnej populacji kobiet i występuje głównie u kobiet w wieku rozrodczym, u młodocianych oraz u ok. 3% kobiet po menopauzie[1]. Do charakterystycznych objawów choroby zalicza się między innymi: bolesne miesiączki, ból w trakcie współżycia czy ból podczas oddawania moczu lub stolca, a także bóle w okolicy krzyżowej. Mogą występować również nudności, ogólne osłabienie organizmu czy silny zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Kobiety borykające się z endometriozą mają najczęściej problem z zajściem w ciążę – w wielu przypadkach może on być jedynym objawem choroby. W leczeniu endometriozy stosuje się terapię farmakologiczną – w tym między innymi doustne tabletki antykoncepcyjne estrogenowo-progestagenowe lub zawierające tylko progestagen. Doustna antykoncepcja hormonalna poza działaniem antykoncepcyjnym pomaga także łagodzić bolesne menstruacje, które mogą znacząco obniżać jakość życia kobiet. W leczeniu endometriozy najczęściej niezbędna jest również interwencja chirurgiczna, polegająca na usunięciu zrostów oraz torbieli endometrialnych. Ścieżka terapeutyczna dostosowywana jest do wieku pacjentki, zaawansowania choroby oraz jej planów macierzyńskich.

 

  • Mięśniaki macicy – są łagodnymi guzami, umiejscowionymi w ścianie macicy – mogą występować pojedynczo, często jednak mamy do czynienia z kilkoma mięśniakami jednocześnie. Szacuje się, że występują u ok. 20-50% kobiet w wieku prokreacyjnym[2]. U większości pacjentek guzy rozwijają się bezobjawowo i nie wymagają leczenia, natomiast należy je regularnie kontrolować. Objawami mięśniaków mogą być m.in. bolesne, obfite miesiączki prowadzące do anemizacji, ból w okolicach miednicy mniejszej, bolesne współżycie, problem z zajściem w ciążę lub poronienia. Mięśniaki macicy mogą zostać wykryte podczas rutynowej kontroli ginekologicznej, w trakcie której przeprowadzane jest USG narządu rodnego. Jeśli guzy powodują dyskomfort pacjentki – lub uniemożliwiają zajście w ciążę – stosuje się leczenie farmakologiczne i/lub chirurgiczne.

 

  • Ektopia (“Nadżerka” szyjki macicy) – pewnie nie raz wśród kobiet w naszym otoczeniu słyszałyśmy słowo – nadżerka. I nic dziwnego, bo to dość popularna przypadłość, szczególnie u kobiet, które są aktywne seksualnie. Trzeba zaznaczyć, że samo słowo „nadżerka” jest nieprecyzyjną, potocznie używaną – i nadużywaną – nazwą dla ektopii gruczołowej, czyli najprościej mówiąc – jest to stan nabłonka, znajdującego się na tarczy szyjki macicy. Nabłonek walcowaty, który powinien znajdować się w kanale szyjki macicy, wysuwa się na tarczę szyjki macicy, na której fizjologicznie występuje nabłonek wielowarstwowy płaski. Stan ten widoczny jest gołym okiem, ponieważ nabłonek jest intensywnie czerwony, ze względu na silne ukrwienie, i wyraźnie odznacza się na jasnoróżowym nabłonku pokrywającym tarczę szyjki macicy. Ektopia gruczołowa nie jest stanem patologicznym i nie wymaga leczenia, w miejscu jej wystąpienia zachodzi fizjologiczny proces zastępowania nabłonka gruczołowego przez nabłonek wielowarstwowy płaski, tzw. proces metaplazji płaskonabłonkowej. Niekiedy stan zapalny, jaki może towarzyszyć temu procesowi może wymagać interwencji. Czasem też należy uregulować cykl hormonalny kobiety – to wszystko. Ektopia gruczołowa goi się najczęściej sama[3].

 

  • Nadżerka właściwa – w tym przypadku mamy do czynienia z nadżerką w jej właściwym rozumieniu, czyli ubytkiem nabłonka, pokrywającego część pochwową szyjki macicy wokół jej ujścia. Nadżerki właściwe występują rzadko i wykrywane są przez ginekologów podczas rutynowego badania z użyciem wziernika. Ten rodzaj nieprawidłowości wymaga pogłębionej diagnostyki (wykonania cytologii lub/i badania kolposkopowego), ponieważ może świadczyć o przewlekłym zakażeniu lub zmianach nowotworowych. Nadżerki mogą powodować upławy, ból wewnątrz pochwy czy krwawienia pomiędzy miesiączkami.

 

  • PCOS – to skrót od jednostki chorobowej, zwanej zespołem policystycznych jajników lub inaczej – zespołem wielotorbielowatych jajników. Schorzenie to dotyczy ok. 5-10% kobiet i jest jedną z najczęstszych przyczyn występowania zaburzeń miesiączkowania oraz bezpłodności[4]. PCOS jest złożonym zaburzeniem endokrynologicznym, które charakteryzuje się nadprodukcją androgenów, czyli męskich hormonów płciowych oraz bezowulacyjnymi cyklami.

 

  • Torbiele jajnika – inaczej zwane cystami, są częstą przypadłością kobiet, które już miesiączkują, ale mogą pojawić się również u niemiesiączkujących jeszcze nastolatek. Torbiel jest zamkniętą przestrzenią, ograniczoną ścianą, którą wypełnia płyn. Jedną z przyczyn powstawania torbieli może być cykl menstruacyjny. Gdy przebiega on prawidłowo, komórka jajowa dojrzewa w pęcherzyku Graafa, który następnie pęka, aby jajeczko mogło dostać się do jajowodu. Jeśli jednak tak się nie stanie – na przykład na skutek zaburzeń hormonalnych – pęcherzyk może urosnąć, wypełnić się płynem i w ten sposób powstanie torbiel. U większości pacjentek ten rodzaj cysty nie wymaga interwencji lekarza. W przypadku torbieli, możemy mieć do czynienia również z torbielami charakterystycznymi dla endometriozy, które znacząco różnią się wyglądem od cyst, powstałych na skutek nieprawidłowego cyklu menstruacyjnego – ten rodzaj zmian w obrębie jajników wymaga zazwyczaj chirurgicznego usunięcia. Oprócz torbieli łagodnych, mogą występować także te o charakterze złośliwym, które wymagają szybkiej diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

 

Jeśli zauważyłyście u siebie niepokojące objawy: ból w podbrzuszu, kłucie w pochwie, ból w okolicy krzyżowej czy podczas oddawania moczu lub stolca, a w trakcie cyklu pojawiają się upławy lub plamienia, to każdy z tych objawów należy skonsultować z ginekologiem.

Źródła:

[1] Ginekologia Polska, Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące diagnostyki i metod leczenia endometriozy, nr 11, 2012 r., s.95.

[2] Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, Farmakoterapia mięśniaków macicy, tom 2, nr 2, 2017 r., s.43.

[3] Puls Medycyny Błędne diagnozowanie nadżerek.  https://pulsmedycyny.pl/bledne-diagnozowanie-nadzerek-880191.

[4] Ginekologia Polska, Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące stosowania preparatów zawierających myo-inozytol przez pacjentki z zespołem policystycznych jajników (PCOS), nr 2, 2014 r., s.127.