Nowotwory ginekologiczne cz. I – rak szyjki macicy

Nowotwory ginekologiczne cz. I – rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet. To szósty, co do częstości występowania nowotwór u kobiet w Polsce i trzeci na świecie [4]. Rocznie w Polsce nowotwór szyjki macicy jest wykrywany u ok. 3000 kobiet, a 1700 z nich umiera z jego powodu [3]. Najczęściej diagnozuje się go u kobiet pomiędzy 50. a 60. rokiem życia, jednak coraz częściej zapadają na niego również pacjentki w grupie wiekowej pomiędzy 35. a 44. rokiem życia [2]. Czy można mu zapobiec? Jak powinna wyglądać prawidłowa profilaktyka tego nowotworu?

Rak szyjki macicy jest nowotworem złośliwym zlokalizowanym w obrębie szyjki macicy. Miejscem rozwoju nowotworów szyjki jest przed wszystkim najbardziej zewnętrzna jej część, znajdująca się w pochwie. Znajduje się na niej granica między dwoma typami nabłonków: gruczołowym, wyścielającym jamę macicy i kanał szyjki oraz płaskim, pokrywającym część pochwową szyjki i pochwę. Właśnie to miejsce, zwane strefą transformacji, jest miejscem rozwoju raka szyjki [cyt.ref.2].

 

Czynniki rozwoju nowotworu szyjki macicy to m.in. [1,2]

  • Przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV. Wirusy brodawczaka ludzkiego, przenoszone drogą płciową, są głównymi czynnikami rozwoju raka szyjki macicy, które udało się zidentyfikować. O HPV przeczytasz tutaj: https://antykoncepcjanamiare.pl/co-to-jest-hpv/.

Inne czynniki ryzyka:

  • Występowanie nowotworu w rodzinie
  • Dysplazja szyjki macicy
  • Wczesna inicjacja seksualna
  • Palenie papierosów
  • Dieta uboga w witaminę C
  • Liczne porody
  • Niektóre infekcje przenoszone drogą płciową (np. rzeżączka, chlamydia, wirus opryszczki, wirus cytomegalii)
  • Stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej
  • Wiek
  • Niski status socjoekonomiczny

Objawy:

Rak szyjki macicy może rozwijać się bezobjawowo, a wykrycie go na wczesnym – przedinwazyjnym – etapie może dać szansę na wyleczenie w 99,9% [2]. Objawy, takie jak: bóle podbrzusza, upławy, krwawienia z dróg rodnych mogą pojawiać się dopiero w zaawansowanych stadiach choroby, ponieważ na początkowym etapie rak szyjki macicy nie daje charakterystycznych objawów klinicznych. Trzeba dodać, że jeśli zauważymy u siebie wystąpienie krwawienia z dróg rodnych, upławów czy bólu podbrzusza, to nie muszą one oznaczać choroby nowotworowej, ponieważ często towarzyszą stanom zapalnym lub infekcjom intymnym [1]. Należy bezwzględnie pamiętać, że każda z tych nieprawidłowości wymaga konsultacji ginekologicznej!  

 

Profilaktyka:

Rak szyjki macicy należy do tych nowotworów złośliwych, których można uniknąć, wykonując okresowe badania profilaktyczne. Istotną rolę w zapobieganiu chorobie nowotworowej pełni oczywiście zdrowy, higieniczny styl życia (odpowiednio zbilansowana dieta, sport, brak nałogów, stały partner seksualny), jednak przede wszystkim kluczową rolę odgrywają regularne wizyty u lekarza ginekologa, który dopilnuje, aby wykonać niezbędne badania. Najlepszym badaniem profilaktycznym jest:

 

  • Badanie cytologiczne szyjki macicy (przesiewowe), wykonywane co najmniej raz na trzy lata, a najlepiej raz do roku. Więcej o cytologii przeczytasz w artykule: https://antykoncepcjanamiare.pl/cytologia-dlaczego-jest-tak-wazna/
  • Badanie nosicielstwa/obecności wirusa brodawczaka ludzkiego – HPV, które polega (podobnie jak cytologia) na pobraniu z szyjki macicy komórek za pomocą specjalnej szczoteczki
  • USG narządu rodnego
  • Szczepienia przeciwko HPV (w przypadku nastolatek, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia płciowego, najlepiej około 12. roku życia) [2]

 

Źródła:

  1. http://onkologia.org.pl/nowotwory-szyjki-macicy/
  2. http://ptgo.pl/dla-pacjenta/abc-nowotworow-ginekologicznych-slownik/rak-szyjki-macicy/
  3. https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy3
  4. Current Gynecologic Oncology, Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczące diagnostyki i leczenia raka szyjki macicy, 2017 r., nr 15, s.24-33.